بسم الله الرحمن الرحیم
به زودی ماشه فعال خواهد شد. حال با فعال شدن ماشه چه کنیم؟ آیا زانوی غم بغل بگیریم، یا همانند برخی گروه ها این و آن را مقصر جلوه دهیم؟
آنچه که در رسانه های اصلاح طلبان مشهود است، ماشه و اسنپ بک را کار جلیلی و هم تیمی هایش قلمداد می کنند و در طرف مقابل آقای ظریف به همراه دوستانشان مقصر جلوه می دهند. حال کاری که نباید اتفاق می افتاد، افتاده و افرادی را مقصر دانستن دردی را دوا نمی کند.
عقل حکم می کند، اگر بر طبل دودستگی و تفرقه همچنان بکوبیم، همان طور که برخی سیاسیون اصلاح طلب و اصولگرا درپیش گرفته اند، کار به سامان نخواهد رسید.
آنچه که بایستی انجام دهیم :
۱. باید به این باور برسیم که مزیت و قدرت اصلی ما ایمان و توکل بر خداوند متعال است، اگر در مسیری که او تعیین کرده گام برداریم و خود را محتاج نگاه خفت بار زورگویان عالم ندانیم و در راه دین خدا مقاومت کنیم و امید به یاری خدا داشته باشیم، قطعاً وعده الهی درمورد ملت ما رقم خواهد خورد و پیروزی از آنِ ما خواهد شد. البته این پیروزی آسان به دست نخواهد آمد. تجربه ملت ایران در دوران مبارزه با رژیم سفاک ستم شاهی، هشت سال دفاع مقدس، آشوب ها و جنگ های خیابانی، تحریم های کمر شکن، ترورها و جنگ تحمیلی ۱۲ روزه شاهدی بر این مدعاست. که تنها ولی امیدوار به امداد الهی در مسیر حق گام برداشتیم و بعد از گذر از هر گردنه، درِ رحمت و پیشرفت بر روی ملت ایران باز شد.

۲. باید به این باور برسیم و در جهت باورمندی دیگران تلاش کنیم که ما رهبری حکیم و دانا داریم که به تمامی توطئه های دشمنان خارجی و غرب زده های داخلی اشراف کامل دارد و حکیمانه نسخه های عبور از دسیسه های آن ها را می پیچد. اگر خواهان ایران قوی و پیشرفت در همه جنبه ها هستیم، بایستی به داشتن رهبری الهی، افتخار کنیم و خود و آحاد ملت ایران به ویژه سیاسیون صاحب تریبون و رسانه را به تبعیت از امام خامنه ای حفظه الله دعوت کنیم، بدون اطاعت از معظم له نمی توانیم در مقابل دسیسه ها و نیرنگ های سلطه گران دوام بیاوریم. متاسفانه گاهی می شنویم فردی دو یا سه دوره نماینده مجلس یا وزیر و حتی رئیس جمهور بوده وقتی موضع گیری می کند طوری نسخه می پیچد که انگار اگر به حرف های او عمل شود تمام مشکلات کشور برطرف خواهد شد، درصورتی که وقتی او مسئول بود تلخ ترین و بی رمق ترین دوره جمهوری اسلامی در دهه نود رقم خورد درصورتی که مذاکره با آمریکا هم صورت گرفت و خود را هم زبان بلد دنیا معرفی می کردند. بنابراین یکی از مهم ترین کارهایی که فعالان رسانه ای باید انجام دهند این است که تبعیت از ولایت فقیه را در جامعه به نحو احسن، نهادینه کنند، که اگر اینگونه شود بسیاری از مشکلات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، علمی، سیاسی و ... برطرف خواهد شد.

۳. باور کنیم نظام تمامیت خواه قلدر و ستم پیشه استکبار جهانی، قصد ندارد آزادی و استقلال ملت ها را به رسمیت بشناسد و مادامی که ملت ایران آزادی و استقلال خود را فریاد می زند و برای آزادی ملت های تحت ستم مستکبران عالم نسخه آزادی و رهایی می نویسد، آمریکای جنایت پیشه و مستکبر، به دشمنی با ملت ایران ادامه خواهد داد، دشمنی او زمانی پایان می پذیرد که هویت، آزادی، استقلال و دین و شرف خود را دو دستی تقدیم او کنیم و کشوری شویم که بدون اجازه او قدم از قدم برنداریم یا کاملاً تجزیه شویم و به کشورهای کوچکی تبدیل شویم تا نای مقاومت دربرابر مستکبران نداشته باشیم. بنابراین خوی استکباری دشمن را باید بشناسیم و به درستی هم بشناسانیم.

۴. بایستی وحدت و اتحاد بین مردم با مسئولان، مردم با مردم، مسئولان با مردم تقویت شود. وحدت، اتحاد و مقاومت ذیل آرمان ها و ارزش ها رمز پیروزی ماست و تفرقه و جدایی باعث شکست و اضمحلال. امروز دشمن با تمام قدرت از طریق رسانه های قدرتمند خود تلاش می کند مقاومت ملت ایران را از طریق ایجاد تفرقه و دودستکی بشکند، امروز یکی از وظایف اصلی فعالان رسانه ای تقویت وحدت ذیل ولایت فقیه و ارزش های اسلامی است. متاسفانه امروزه برخی از رسانه های داخلی هم کورکورانه بر ساز تفرقه می کوبند، آن ها بایستی به این فهم و درک لازم برسند اگر قصد خدمت به ایران را دارند باید وحدت و اتحاد در جامعه را تقویت کنند. البته وحدت و اتحادی جامعه را به پیش خواهد برد که متاثر از ارزش های اسلامی و در ذیل ولایت فقیه باشد نه رویه ای که برخی افراد خارج از حاکمیت سر می دهند که بیاییم با آمریکا ببندیم تا مشکلات ما برطرف شود، آشتی ما با آمریکا بنا به فرموده بنیانگذار کبیر جمهوری اسلامی رابطه گرگ و میش است. آمریکا در فکر دریدن است، همان طور که لیبی را درید. بنابراین دشمن شناسی و شناساندن ویژگی های او به آحاد ملت ایران بایستی مدنظر فعالان رسانه ای باشد.

امروزه به تبع گسترده‌ شدن حوزه‌های زندگی بشر، مفاهیم شناخته شده در عرصه بین‌الملل هم با ابعادی تازه مواجه شده‌اند؛ مفاهیمی چون قدرت، منافع، امنیت، دفاع و ... در عرصه جهانی چندوجهی شده‌اند. در همین چارچوب، «جنگ» هم با ابعاد و جنبه‌هایی تازه همراه شده است.

جنگ دیگر فقط بر استفاده از ابزارهای سخت ‌افزاری برای به انقیاد درآوردن طرف مقابل دلالت ندارد، بلکه خود مفهوم جنگ نرم هم به واسطه توسعه دنیای ارتباطات وارد ساحت‌های تازه‌ای چون جنگ شناختی، رسانه‌ای، روانی و ...شده است.

افکار عمومی به عنوان یکی از مولفه‌های تعیین کننده در رفتار کشورها این روزها به مهم‌ترین هدف جنگ‌هایی تبدیل شده‌اند که در حوزه جنگ‌های نرم طبقه‌بندی می‌شوند. جنگ نرم از ابزارهای قدرت نرم است.

اصطلاح جنگ‌های هیبریدی یا ترکیبی که رهبر معظم انقلاب به تازگی بر ضرورت هوشیاری و آمادگی نیروهای انقلابی برای مقابله در برابر آن تاکید فرمودند، از اهمیت توجه به ابعاد تازه مفهوم جنگ از جمله جنگ روانی حکایت دارد.

مقابله در برابر حجم گسترده عملیات روانی رسانه‌های معاند علیه کشورمان، نیازمند مطالعه دقیق این حوزه و شناخت منابع، ابزارها و تکنیک‌های عملیات روانی است. این گزارش با هدف شناخت جنگ روانی و شگردهای پیشبرد آن تهیه شده است.

در این گزارش بخشی از شگردها و تکنیک‌های عملیات روانی رسانه‌های فارسی زبان خارجی که در سال جاری برای ارسال پیام‌های هدفمند علیه ایران به کار رفته، مورد بررسی قرار گرفته است.

تکنیک دوقطبی‌سازی

دوقطبی کردن یکی از تکنیک‌های رســانه‌های خارجی بــرای ایجاد دوگانه‌ای ناهمساز میان دو گزاره‌ای است که دستکم یکی از آنها دغدغه بخش‌های مهمی از جامعه را تشکیل می‌دهد. بــرهم زدن قواعــد بــازی، دســتکاری در افکــار عمــومی و تضعیف سرمایه اجتماعی برای به حاشیه راندن مسائل اصلی جامعه از اهداف این شگرد است.

دوقطبی کردن یکی از تکنیک‌های رســانه‌های جمعــی بــرای ایجاد دوگانه‌ای ناهمساز میان دو گزاره‌ای است که دستکم یکی از آنها دغدغه بخش‌های مهمی از جامعه را تشکیل می‌دهد. بــرهم زدن قواعــد بــازی، دســتکاری در افکــار عمــومی و تضعیف سرمایه اجتماعی برای به حاشیه راندن مسائل اصلی جامعه از اهداف این شگرد است

دوقطبی‌سازی تکنیکی است که رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی برای زیر سوال بردن توجیه منطقی تلاش برای دست‌یابی به فناوری هسته‌ای در داخل کشور بر آن تکیه می‌کنند. برسازی یک دوگانه‌ی ناهمساز میان «منافع ملی» و تلاش برای به رسمیت شناساندن بین‌المللی حق برخورداری از فناوری و انرژی هسته‌ای، دستورکاری است که این رسانه‌ها به کار گرفتند.

به عنوان نمونه تلویزیون «ایران اینترنشنال» در برنامه تصویری «چشم‌انداز» خود با عنوان «آیا برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی نسبتی با منافع ملی دارد؟» در نهم آذر ۱۴۰۰، به ترسیم دوگانه تصنعی «منافع ملی و برنامه هسته‌ای» پرداخت. این برنامه به دنبال القای این گزاره‌ بود که مردم ایران دخالت، نظارت و تاثیری بر ادامه و سرنوشت برنامه هسته‌ای ندارند و هزینه‌هایی که کشور برای ادامه برنامه هسته‌ای خود می‌دهد، از نظر منطقی مقرون به صرفه نیست.[۱]

تکنیک پاره حقیقت‌گویی

تکنیک پاره‌حقیقت‌گویی با بیان بخشی از مساله و نادیده‌گرفتن یا کمرنگ جلوه دادن بخش دیگری از یک کلیت، مهندسی افکار عمومی را در دستور کار دارد. این در حالی است که اخبار، مجموعه‌ای به‌هم پیوسته و مرتبط است که اگر بخشی از آن نقل و بخشی نقل نشود، جهت و نتیجه پیام منحرف خواهد شد.

رسانه‌های خارجی فارسی‌زبان با تکنیک پاره‌حقیقت‌گویی همواره ایران را مسئول شرایط کنونی و اختلافات با غرب بر سر برنامه هسته‌ای معرفی کرده‌اند، بدون اینکه به طور ریشه‌ای دلیل مسائل به وجودآمده یعنی مسئولیت آمریکا و غرب در اعمال تحریم‌های ظالمانه و عمل به تعهدات برجامی را تبیین کنند. این در حالی است که عامل اصلی وضعیت فعلی برجام اقدام غیرقانونی آمریکایی‌ها در نقض توافق و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت است که در تناقض آشکار با قواعد و مقررات بین المللی است.

«رادیو فردا» در گزارشی آورد: انتقادات تند سخنگوی وزارت خارجه ایران در مورد نقش اسرائیل در فضاسازی علیه مذاکرات در حالی بیان می‌شود که جمهوری اسلامی مدت‌ها است با عدول از تعهدات برجامی‌اش، زمینه نگرانی غرب و هم‌پیمانانش را فراهم آورده است. [۲]

تکنیک کانال انحرافی

منحرف کردن توجه مخاطب از یک مسأله با طرح کردن موضوعی دیگر، هدف اصلی این تکنیک است. این روش معمولاً زمانی بیشتر به کار گرفته می‌شود که قرار است بخشی از داستان پنهان شود یا آن بخشی که به ضرر گروه خاصی است کمتر برجسته شود.

منحرف کردن توجه مخاطب از یک مسأله (مسئولیت طرف غربی در اعمال تحریم‌ها و کوتاهی در عمل به تعهدات) با طرح کردن موضوعی دیگر (اتهام‌زنی به ایران) از ظریف‌ترین تاکتیک‌هایی است که رسانه‌های خارجی فارسی‌زبان خارجی علیه کشور به کار می‌برند تا با معکوس کردن واقعیت، ایران همواره مسئول امور ادعایی آن‌ها معرفی شود.

همچنین در موضوعی چون «اجرای طرح آزمایشی بنزین برای همه» در جزیره کیش، به عنوان نمونه «ایران اینترنشنال» در مصاحبه‌ای با طرح کردن موضوعات بی ارتباطی مانند افزایش جمعیت و مذاکرات وین، منحرف کردن توجه مخاطب از مساله اجرایی‌سازی محدود طرح بنزین برای همه را در دستورکار داشت.[۳]

افکار عمومی ایران همواره، به عنوان هدف عملیات‌های روانی، در معرض بمباران تبلیغاتی رسانه‌هایی قرار دارند که به مثابه ابزارهای نوین جنگی عمل می‌کنند؛ مقابله در برابر این جنگ نوین و ترکیبی، نیازمند شناخت دقیق ماهیت، ابزارها و شیوه‌های پیشبرد این نوع از جنگ‌ها استتکنیک مقصرنمایی

در تکنیک مقصرنمایی رسانه‌های خارجی تلاش می‌کنند با مسلم‌انگاری و تشریح یک وضعیت نامطلوب، یک طرف ماجرا را مسئول اصلی آن شرایط معرفی کنند. این رسانه‌ها یک طرف را مقصر ی معرفی می‌کنند که همه مسئولیت‌ها بر عهده او است و در برابر، مسئولیت طرف دیگر ماجرا را کمرنگ جلوه می‌دهند.

رسانه‌های خارجی فارسی‌زبان از تکنیک «مقصرنمایی» برای القای ذهنیت «غیرمنطقی بودن مطالبات ایران»، استفاده کرده و می‌کوشند با تظاهر به بی‌طرفی و توسل به این تکنیک، ایران را در موضوعات مختلف پیشاپیش مسئول تحقق فرضیه خودساخته خود نشان می‌دهند.

«العربیه فارسی» در گزارشی، درخواست‌های ایران برای رفع تحریم‌ها را «فرابرجامی» خواند و آورد: تهران در حالی بر رفع تحریم‌ها تأکید می‌کند که دولت جو بایدن اعلام کرده توانایی ملزم‌کردن دولت‌های بعدی واشنگتن برای تعهد به توافق احتمالی بین ایران و آمریکا را ندارد.[۴]

در جریان مذاکرات وین ، این تکنیک در رسانه‌های خارجی علیه ایران به طور گسترده اجرا شده و ‌آن‌ها در گزارش‌های مستمر این موضوع را مطرح کردند که دلیل به نتیجه نرسیدن مذاکرات خواسته‌های حداکثری ایران است زیرا باید ایران مقصر شناخته شود . این درحالی است که این رسانه‌ها در مورد مسئولیت طرف غربی در زیر پا گذاشتن برجام و کوتاهی در عمل به تعهدات، حرف چندانی نمی‌زنند.

تکنیک تعمیم افراطی

تعمیم افراطی، تکنیکی در حوزه عملیات روانی است که برای تعمیم دادن نقصان یا ناکارآمدی در یک بخش یا حوزه به کل نظام سیاسی و کلیت جامعه از سوی رسانه‌ها به کاربرده می‌شود. در این شگرد، رسانه‌های خارجی نقاط ضعف در یک زمینه را به صورت اغراق شده به دیگر بخش‌های یک مجموعه تعمیم داده و به شکل افراطی کارآمدی کل مجموعه را زیر سئوال برده‌اند.

رسانه‌های خارجی در موارد متعدد درگزارش‌های خود علیه ایران، نقاط ضعف در یک زمینه را به صورت اغراق شده به دیگر بخش‌های یک مجموعه تعمیم داده و به شکل افراطی، کارآمدی کل مجموعه را زیر سئوال برده‌اند

به طور مثال، موضوعاتی که در مورد باز نشدن ایربگ‌ها در خوروهای ساخت داخل در یک تصادف مطرح شد، بهانه خوبی برای رسانه‌های معاند فراهم آورد تا به طورکلی مدیریت و نظام اقتصاد و صنعت کشور را زیر سئوال ببرند. این الگو همواره در مورد مشکلات اقتصادی به ویژه در حوزه بازار سرمایه و بورس درسال‌های اخیر بارها تکرار شده است.

همچنین در دیگر حوزه‌ها این مسأله نمود دارد. به عنوان نمونه موضوع سازوکار اجرایی‌سازی آزمایشی طرح بنزین برای همه در کیش در قالب اپلیکیشن، موجب ایجاد تردید در مورد توان اجرایی‌سازی این طرح در سطح ملی و زیر سئوال بردن اپلیکیشن «شاد» شود. رسانه‌های معاند به ویژه ایران اینترنشنال، با ادعای ناکارآمدی اپلیکیشن آموزشی شاد، زیرساخت‌های کشور در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات را زیر سوال بردند. [۵]

تکنیک واهمه‌افکنی

رسانه‌های فارسی زبان خارجی با بهره‌گیری از تکنیک ترس و واهمه‌افکنی، به طرز فکر و رفتار مردم سمت و سو می‌دهند. در این روش، بهتــرین روش بــرای وادار کــردن افراد بــه تغییــر دادن نگرش‌هــا و رفتارهایشان این است که آنها از پیامدهای تغییرندادن، ترسانده شوند.

این رسانه‌ها با توسل به این تکنیک، وضعیت بسیار نامطلوبی را پیش چشم مخاطبان به تصویر می‌کشند؛ وضعیتی که محصول تصمیم یا اقدامی در زمان اکنون است و برای جلوگیری از تحقق چنین وضعیت نامطلوبی باید جور دیگری رفتار کرد و واکنش نشان داد.

در ماجرای اجرای آزمایشی طرح بنزین برای همه در جزیره کیش، رسانه‌های معاند مانند «رادیو فردا» با انتشار شایعاتی چون بنزین ۲۲ هزار تومانی، با القای ترس به مخاطبانشان پرداختند. [۶]

همچنین در ماجرای بودجه ۱۴۰۱، رسانه‌هایی مانند «العربیه» و «ایران اینترنشنال" افزایش تورم، فقر، نابرابری اجتماعی، آسیب‌های اجتماعی و مشکلات بیشتر برای مردم را نتیجه تصویب چنین بودجه‌ای معرفی کردند. [۷]

تکنیک اهریمن‌سازی‌

در تکنیک اهریمن‌سازی‌، رسانه‌های خارجی تلاش می‌کنند تا تنفر و دشمنی جمعیت مخاطب را نسبت به عقیده گروه یا کشورهایی خاص برانگیزند و بر مواضع جمعیت مخاطب اثر می‌گذارد.

به طور مثال؛ رسانه‌های معاند سعی دارند با استفاده از این تکنیک، نگاه مردم را نسبت به سیاست نگاه به شرق ایران در حوزه سیاست خارجی و قراردادهای راهبردی ایران با چین و روسیه تحت تاثیر قرار دهند. در جریان صدور مجوز ایران برای تاسیس سرکنسولگری چین در بندرعباس، رسانه‌های خارجی فارسی‌زبان از جمله «صدای آمریکا» برای برانگیختن تنفر و دشمنی ایرانیان نسبت به چینی‌ها از تکنیک اهریمن‌سازی بهره گرفته و تلاش کردند به صورت ملموس و عینی، تقویت روابط دو کشور را به صورت ملموس در تقابل با منافع مردم قرار دهند. [۸]

تکنیک ابهام‌آفرینی

تکنیک دیگری که رسانه های خارجی در سال جاری علیه ایران استفاده کردند، تکنیک ابهام آفرینی بود. در این روش از راه کلی‌گویی حساب شده و با تبحر خاصی مفهوم مورد نظر را در ذهن مخاطب مبهم جلوه داده می‌شود و معنای جمله و خبر برای هر شخص متفاوت خواهد بود. استفاده از عبارات نامشخص بدون اطمینان از موجه بودن آن، هدف اصلی در این سبک است.

ذهن آدمی ابهام را بر نمی‌تابد و هنگام احساس ابهام، در پی رفع آن برمی‌آید. کارشناسان عملیات روانی برای تاثیرگذاری بیشتر، پیام خود را به‌طور خلاصه به اذهان مخاطبان منتقل می‌کنند و این فرصت را فراهم می‌کنند تا به نتیجه مطلوب خود دست یابند. از سوی دیگر با ایجاد ابهام در موضوعی بستر برای شکل‌گیری انواع شایعات را فراهم می‌سازندکه این گام اول در طرح‌ریزی یک عملیات روانی هوشمندانه است.

در موضوع اجرای طرح بنزین برای همه درجزیره کیش رسانه‌های معاند ازجمله «دویچه وله» تلاش کردند در مورد آمار و ارقام تولید و مصرف بنزین و تامین نیازهای روزانه تردید ایجاد کرده و به این ترتیب ذهنیت مخاطبان را نسبت به مثبت بودن اهداف و پیاهدهای اجرایی‌سازی این طرح مردد کنند .[۹]

تکنیک سیاه‌نمایی

یکی از شیوه‌های عملیات روانی، سیاه‌نمایی و القای ناامیدی است که رسانه‌های خارجی به طور مستمر علیه ایران در سال ۱۴۰۰ استفاده کرده‌اند. یأس از دستیابی به اهداف، چنان اضطراب و پریشانی در میان مردم یک جامعه پدید می‌آورد که کسی انگیزه‌ای برای تلاش و حرکت به سوی اهداف پیدا نمی‌کند. این ناامیدی از طریق بزرگ کردن کاستی‌ها، کوچک جلوه دادن موفقیت‌ها، ترویج سئوالات بی‌فایده، ارتقای مطالبات عموم بیش از حد مورد انتظار، تردید در آرمان‌ها، ایجاد اختلاف در بین مدیران و بزرگ نشان دادن رقیب یا دشمن پدید می‌آید.

در ماجرای گفت‌وگوهای وین، بارها و بارها، رسانه‌های معاند از این تکنیک برای افزایش فشار افکار عمومی بر مذاکره‌کنندگان ایرانی بهره برده‌اند. تصویرسازی از ایرانی با اقتصاد «رو به ورشکستگی»، با وضعیت نامطلوب اجتماعی و سیاستی که «به نفع مردم نیست» و ... در این روش در دستور کار رسانه‌های خارجی فارسی‌زبان بوده است.

راهکار چیست؟

‌افکار عمومی همواره، به عنوان هدف عملیات‌های روانی، در معرض بمباران تبلیغاتی رسانه‌هایی قرار دارند که به مثابه ابزارهای نوین جنگی عمل می‌کنند؛ حرکت در برابر این جنگ نوین، نیازمند شناخت دقیق ماهیت، ابزارها و شیوه‌های پیشبرد این نوع از جنگ‌ها است.

رهبر معظم انقلاب در ۱۹ بهمن ۱۴۰۰ با اشاره به تهاجم ترکیبی دشمن تاکید کردند: «در مقابل این تهاجم ترکیبی و دسته‌جمعی، نمی‌توانیم همیشه در موضع دفاعی بمانیم و ما نیز باید در زمینه‌های مختلف از جمله رسانه‌ای، امنیتی و اقتصادی تهاجم ترکیبی کنیم که در این زمینه اهل فکر و اقدام بخصوص مسئولان، موظف به تلاش هستند.»

با اشاره به این بیانات، به نظر می‌رسد نخستین گام در مقابله با جنگ رسانه‌ای تمام عیاری که از سوی دشمنان علیه جمهوری اسلامی ایران در جریان است، شناخت دقیق جنگ رسانه‌ای، شیوه‌های پیشبرد آن ازسوی معاندان و ارتقای آگاهی عمومی در حوزه سواد رسانه‌ای باشد.

با توجه به این که مهم‌ترین عامل موثر واقع شدن عملیات روانی، بهره‌گیری از مولفه ناآگاهی و کم‌سوادی رسانه‌ای در جامعه هدف است، ارتقای سواد رسانه‌ای می‌تواند ضریب آسیب‌پذیری و اثرپذیری افکار عمومی را کاهش دهد.

‌ «سواد رسانه‌ای»[۱۰] نوع درک متکی بر مهارت است که براساس آن می‌توان انواع رسانه‌ها و تولیدات آن‌ها را شناخت و از یکدیگر تفکیک و شناسایی کرد. ‌ ارتقای سواد رسانه‌ای مخاطبان را از حالت انفعالی و مصرفی خارج کرده و آنها را به معادله متقابل و فعالانه‌ای وارد می‌کندکه در نهایت به نفع خود آنان باشد. به دیگر سخن، سواد رسانه‌ای کمک می‌کند تا از سفره‌ی رسانه‌ها به گونه‌ای هوشمندانه و مفید بهره‌مند شویم.‌ ارتقای قوه تشخیص عمومی در خصوص اعتبار رسانه‌ها، اخبار و تکنیک‌های انتقال پیام، چون زرهی از افکار عمومی در برابر جنگ رسانه‌ای دشمن محافظت می‌کند.

از آن‌جا که بدون سواد رسانه‌ای، نمی‌توان گزینش‌های صحیح از پیام‌های رسانه‌ای داشت، نهادهای آموزشی، مدنی و رسانه‌ای در ایران باید به این امر کمک کنند

‌ از آن‌جا که بدون سواد رسانه‌ای، نمی‌توان گزینش‌های صحیح از پیام‌های رسانه‌ای داشت، نهادهای آموزشی، مدنی و رسانه‌ای در ایران باید به این امر کمک کنند. نهادهای آموزشی مثل مدارس، دانشکده‌ها، دانشگاه‌ها و آموزشگاه‌های مختلف می‌توانند مفهوم سواد رسانه‌ای را در کتب درسی ارائه کنند. نهادهای مدنی و صنفی که هر یک جمعی تخصصی را نمایندگی می‌کنند نیز می‌توانند اعضای خود را تحت آموزش مستمر در زمینه‌ی سواد رسانه‌ای قرار دهند؛ و بالاخره نهادهای رسانه‌ای و انتشاراتی هم می‌توانند مفاهیم ساده‌شده‌ای از این بحث‌ را در دستور کار خود قرار دهند.[۱۱]

‌ رسانه‌های جمعی درایران بر اساس یکی از کارویژه‌های خود که ارتقای آگاهی عمومی است، برای مقابله با این جنگ ترکیبی، باید در راستای ارتقای سطح سواد رسانه‌ای عمومی تلاش کنند تا مردم بتوانند اخبار درست، دقیق و منسجم را تشخیص داده ، اسیر جنگ روانی رسانه‌های خارجی نشوند و درک و شناخت کاملی از عرصه‌های مختلف این جنگ هدفمند داشته باشند.

[۱] - https://www.youtube.com/watch?v=NcG۲b۳hZSfw

[۲] - https://www.radiofarda.com/a/iran-nuclear-talks-will-end-thursday-or-friday-u-s-officials-say/۳۱۵۸۹۲۲۱.html

[۳] - https://www.youtube.com/watch?v=TBGG۵ldF۰O۴

[۴] - ‌ گزارش «آمریکا: درخواست‌های فرابرجامی ایران مذاکرات وین را به شکست منتهی می‌کند »، العربیه فارسی، ۳۰ نوامبر ,۲۰۲۱

[۵] - https://www.youtube.com/watch?v=TBGG۵ldF۰O۴

[۶] - https://www.radiofarda.com/a/announcement-of-details-of-the-gasoline-for-all-project-in-kish/۳۱۶۲۰۹۲۷.html

[۷]- https://www.youtube.com/watch?v=TBGG۵ldF۰O۴

[۸] - https://ir.voanews.com/a/china-consulate-general-bandar-abbas-/۶۳۷۵۸۱۱.html

[۹] - https://b۲n.ir/p۳۷۸۶۰

[۱۰] -‌ Media Literacy

[۱۱]- ‌ شکرخواه، یونس، تاثیر سواد رسانه‌ای بر اصلاح الگوی مصرف، ماهنامه علمی تخصصی صدای جمهوری اسلامی ایران، سال هشتم، شماره ۵۰ ، صص ۱۴۰-۱۳۷کنیک

۱۸:۱۱-۱۲ فروردين ۱۴۰۳

۸۷۰۱۸۶۹

دختران خیابان انقلاب در کدام پازل بازی کردند؟

زنان غربی در نهضت‌هایی، بالاتنه‌شان را برهنه می‌کردند و لباسشان را سر چوب می‌زدند. مصی علینژاد این نهضت را برای ایران بومی‌سازی کرد و به دختران گفت روسریشان را سر چوب بزنند.

پیش از این و در دو گزارش قبل دربارهٔ «محسن مجتهدزاده» معروف به «شیخ قمی» برایتان گفته‌ایم (لینک قسمت‌های قبل را در انتهای گزارش ببینید). فعالیت‌های تبلیغی او در آمریکای لاتین و قدرت اقناع او در موضوع حجاب را هم تا حدودی برایتان تشریح کردیم. در این قسمت به ادامهٔ بحث می‌پردازیم.

این ماجرا انتها ندارد...

در قسمت قبل گفتیم عده‌ای در داخل یا خارج از ایران با شعار‌های فمینیستی «بدن من، انتخاب من»، «تاپ‌لس» و... زنان را گام به گام به سمت آسیب بیشتر می‌کشانند.

«محسن مجتهدزاده» در تحلیل ماجرای «دختران خیابان انقلاب» به ماجرای «تاپ‌لس» (Topless) و اعتراض زنان غربی به اینکه چرا برهنه کردن بالاتنه برای برای زنان جرم است و برای مردان نه، اشاره می‌کند و می‌گوید «زنان غربی در نهضت‌هایی، بالاتنه‌شان را برهنه می‌کردند و لباس‌شان را سر چوب می‌زدند. مصی علینژاد این نهضت را برای ایران بومی‌سازی کرد و به دختران گفت روسری‌شان را سر چوب بزنند. «نیلوفر فولادی» که به عنوان «دختر خیابان انقلاب» تصویرش در حالی که روسری بر سر چوب زده بود منتشر شد، وقتی به هلند رفت به نهضت «تاپ‌لس» پیوست و بالاتنه‌اش را برهنه کرد.». این همان فتح سنگر به سنگر است و انتها ندارد.

زورگویی و تحقیر را فراموش کنید

شیخ قمی معتقد است وقتی خطایی وجود دارد، اگر با منطق اصلاحش کنیم خانم‌ها همراهی می‌کنند. در ادبیات‌مان نباید از واژگان تحقیرآمیز استفاده کنیم. نباید انتخاب و حق آزادی زن را نادیده بگیریم. با دیکته کردن و تحکم نمی‌شود کسی را قانع کرد. زورگویی و به جای او تصمیم گرفتن، دقیقاً نقطهٔ پس‌زدن است. جملهٔ «خانم! موهایت را بپوشان، وگرنه باعث تحریک مردان می‌شوی و می‌روی جهنم!» باعث هدایت نمی‌شود. جواب می‌دهند «به من چه! نگاه نکنند!». پس اینکه تحقیرشان کنیم یا به عنوان کالای جنسی تعبیرشان کنیم، آسیب گفتمانی ما در حوزهٔ حجاب و عفاف است.

گفتمان ارزش دادن به بانوان را دریابید

بیان تفاوت ورود به رابطه در اسلام و غرب، مصداق بسیار خوبی از نشان دادن ارزش زن است و بر زنان غربی بسیار اثرگذار است: «دخترم، شما بسیار ارزشمند و فوق‌العاده زیبا هستی. خداوند از تو فقط یک دانه آفریده. با این اوصاف، پسر به صورت متعهدانه با شما وارد رابطه شود یا غیرمتعهدانه؟ آیا فقط با شما در ارتباط باشد یا با ۱۰ نفر دیگر هم باشد؟». پاسخ تمام خانم‌ها روشن است «متعهدانه و فقط با من».

حالا برایش توضیح می‌دهیم تفکر و منطقِ «من هر کار بخواهم می‌کنم و هر طور بخواهم می‌پوشم» با این نوع رابطه جور نیست. چون در مقابل پسر هم همین حرف را می‌زند و به دنبال چشم‌چرانی و روابط متعدد می‌رود. منطقی نیست که زنان هر طور بخواهند بپوشند و هر کار می‌خواهند بکنند، بعد به مردان بگوییم نگاه نکنند. اسلام در یک راهکار منطقی می‌گوید خانم‌ها پوشش محترمانه و عفیفانه داشته باشند، آقایان هم نگاه‌شان را کنترل کنند.

بعد از استدلال‌هایی که از قسمت قبل تا اینجا ذکر شد، مجتهدزاده گل بحث را برای اقناع مخاطب مطرح می‌کند. «خانم! به خاطر خودت و آینده‌ات، خودت را بپوشان. چون تو لیاقت یک رابطهٔ متعهدانه و سالم را داری. خودت را دست‌کم نگیر. دیدن موی زیبای شما ارزشمند است و لیاقت می‌خواهد. اگر قبول داری پس آن را به‌صورت عمومی ارائه نمی‌دهی. لبخند زیبای شما رایگان نیست که مفت به نامحرم بدهی.».

عوارض بی‌ارزش کردن زن را ملموس کنید

در کنار گفتمان ارزش دادن به بانوان، عوارض بی‌ارزش کردن زن باید برای مخاطب ملموس‌سازی شود. او باید بداند ماجرا از کشف حجاب وارد آزادی رابطه می‌شود. بعد تعهد و عشق از بین می‌رود. بعد در این پروژهٔ گام به گام، آزادی شراب مطرح می‌شود که بعد از اتفاقات سال ۱۴۰۰ در ایران دقیقاً همین اتفاق افتاد. قربانی آزادی شراب در هر جامعه‌ای قطعاً بانوان هستند. چون در حالت مستی به آنها تجاوز می‌شود و مشکلات بعدی از جمله بیماری‌های مقاربتی، بارداری‌های ناخواسته، سقط جنین و عوارض روحی و جسمی آن، نگهداری از کودکی که پدری ندارد و... همه بر دوش خانم‌ها خواهد بود. در نتیجهٔ چنین فشار‌هایی آمار خودکشی زنان در غرب بسیار بالاست؛ حتی میان افراد معروف و محبوبی مثل مرلین مونروی.

مجتهدزاده با توضیح این سلسله‌اتفاقات می‌گوید: «بعد از بیان این واقعیت‌ها خانم‌های مخاطب را دعوت می‌کنیم تا خودشان بر اساس عقل و منطق انتخاب کنند. درست است که به دستگاه نظارتی نیاز داریم. اما اقناع درونی است که انگیزه‌ها را فعال و ان‌شاءالله مشکل حجاب را در جامعه ریشه‌کن می‌کند. وقتی برای این اقناع دست ما پر است، چرا باید کوتاهی کنیم؟».

شیطان را به زندگی‌تان راه ندهید

مفهومی وجود دارد به نام «ولایت شیطان». دل فقط با یاد خدا آرام می‌شود. اما شیطان تمام وجود فرد را پر از ترس می‌کند. شیخ قمی مثال می‌زند «اگر روسری‌ات را برداشتی و مورد نگاه‌ها و طمع‌های شیطانی قرار گرفتی، آرامش کسب نمی‌کنی. دچار وسوسه‌های جنون‌آمیز می‌شوی. نگاه‌های حرام زندگی‌ات را بی‌برکت می‌کند. تو را چشم می‌زنند. چشم‌زخم یک مفهوم علمی و واقعی است. کسی که جلوه‌های مادی خود را نمایش بدهد، دچار چشم‌زخم می‌شود. چون آدم‌های گناهکار نگاهت می‌کنند که بیشترین چشم‌زخم را می‌زنند. وقتی خانمی خودش را آرایش می‌کند یا با هوش مصنوعی عکس‌های خاصی برای خودش می‌سازد، نگاه‌ها و تصورات حرامی که در موردش می‌شود، به او آسیب می‌زند و زندگی‌اش را متلاشی می‌کند. مثلاً مدل‌ها و بلاگر‌های اینستاگرامی در واقعیت اصلاً خوشبخت نیستند و زندگی‌های پرآسیبی دارند. چون شیطان وارد زندگی‌شان شده است. خودتان را در معرض این آسیب‌های وحشتناک قرار ندهید.».

ضمن اینکه شیطان انسان را دچار حرص و سیری‌ناپذیری می‌کند. در حالی که تلاش زیاد و قناعت باعث خوشبختی می‌شود. قناعت ثروتی است که تمام نمی‌شود.

حرص مدام به انسان وعدهٔ فقر می‌دهد. بعد از آن انسان را به فحشا می‌اندازد. فرد مدام در گام‌های گناه پیش می‌رود تا در نهایت هلاک می‌شود.

حجت‌الاسلام مجتهدزاده با افزودن این نکته می‌گوید: «وقتی آن نگاه منطقی و این نگاه مذهبی را برای افراد توضیح می‌دهیم، می‌پذیرند.».

منبع: فارس

ماجرای هنرستان دخترانه‌ای که در بابلسر معروف شد!

در شورش «ززآ» هنرستان «بنت‌الهدی» بیش از مدارس دیگر درگیر اغتشاشات دانش‌آموزی شد. طوری که ماجرا به اداره‌های شهرستانی کشید و مسئولان شهری و امام جمعهٔ شهرستان به فکر حل مسأله افتادند. کمی بعد «خانم موسوی» می‌شود معاون پرورشی بنت‌الهدی.

گروه زندگی: کم سراغ نداریم معلم‌هایی را که فراتر از داستان درس و مدرسه، قلب بچه‌ها را لمس می‌کنند و آنها را به مسیری می‌برند که به سرمنزل مقصود برسند. شاید از همین باب است که معلمی را شغل پیامبران می‌نامند. آموزشی که با اصلاح مسیر زندگی انسان، به هدایت او ختم شود همان روش پیامبران است.می‌خواهیم از «مریم سادات موسوی» معلم 37سالهٔ خوش‌فکر و مهربان بابلسری برایتان بگوییم که با همین راه و رسم، دانش‌آموزانش را به آغوش امام حسین علیه‌السلام رساند.

۷ روز شادی در پاسخ به پویش «نه به شادی»

خانم موسوی پارسال در هنرستان «حضرت فاطمه زهرا (س)» معاون آموزشی بوده است؛ زمانی که غائلهٔ «زن، زندگی، آزادی» (ززآ) هنوز برپا بود. آن روزها بین دانش‌آموزان پویش «نه به شادی» راه افتاده بود. با این هدف که هیچ‌کس در شادی‌های اهل‌بیت (ع) شرکت نکند. اما خانم موسوی تصمیم می‌گیرد با دانش‌آموزانش ثابت کنند که نه‌تنها «نه به شادی» نیستند. بلکه یک هفتهٔ تمام برای شادی اهل‌بیت جشن می‌گیرند.این شد که یک هفتهٔ تمام به مناسبت میلاد مولا علی علیه‌السلام در مدرسه موکب برپا می‌کنند: «صفر تا صد کار با بچه‌ها بود. هر روز بچه‌های یک کلاس بانی می‌شدند، به کل مدرسه صبحانه می‌دادند و مراسم برگزار می‌کردند. هم به بچه‌ها خیلی خوش گذشت، هم شادی حلال را تجربه کردند.».این اتفاق مبارک، آغازی می‌شود برای موکب‌داری دانش‌آموزان در بسیاری از مدرسه‌های دیگر.

معلمی که خدا برای بنت‌الهدی فرستاد

همین ایدهٔ جذاب باعث می‌شود ادارهٔ آموزش و پرورش منطقه از او بخواهد جدی‌تر وارد حیطهٔ پرورشی شود. آن هم کجا؟ در هنرستان «بنت‌الهدی» که رزومهٔ خاصی از قدیم‌الایام داشت! معروف بود که دانش‌آموزان این هنرستان شر و شور و جسور هستند و در هیچ کاری همراهی نمی‌کنند. به خاطر همین ویژگی‌ها این مدرسه و دانش‌آموزانش در کل شهرستان زبانزد بودند.بعد از شورش «ززآ» مسائلی که از پیش در این مدرسه وجود داشت، پررنگ‌تر شد. مدرسهٔ بنت‌الهدی بیش از مدارس دیگر درگیر اغتشاشات دانش‌آموزی شد. طوری که ماجرا به اداره‌های شهرستانی کشید و مسئولان شهری و امام جمعهٔ شهرستان به فکر حل مسأله افتادند. کمی بعد خانم موسوی می‌شود معاون پرورشی بنت‌الهدی.بچه‌های هنرستان «بنت‌الهدی» دوست ندارند از گذشتهٔ هنرستان‌شان حرف بزنند. آنها از مسئولان خواسته‌اند اسم مدرسه‌شان را عوض کنند تا شاید آن خاطرات و پیشینه از ذهن همشهریان پاک شود.

از اغتشاشات دانش‌آموزی تا کار جهادی

حالا همین بچه‌ها که همراه نبودند، هر کدام مشغول انجام «پروژه»ای در مدرسه‌شان هستند. البته مربی‌شان می‌گوید «کار جهادی». بچه‌های کلاس ۱۱ معماری مشغول ساخت یک چای‌خانه در مدرسه‌اند. بچه‌های خیاطی پروژهٔ رنگ‌آمیزی جدول مدرسه، گل‌آرایی و فضای سبز را برعهده گرفته‌اند. گروهی هم دارند لباسی برای پاکبان‌های شهر طراحی می‌کنند. بچه‌های فتوگرافیک قرار است با شهرداری قرارداد ببندند که روی دیوارهای شهری طراحی و رنگ‌آمیزی کنند. و...این‌ها تنها بخشی از اتفاقات خوبی است که در نیم‌سال اول برای بچه‌های بنت‌الهدی رقم خورده است.

شب سرنوشت‌ساز هنرستان دخترانه

ویژگی متمایز خانم موسوی این است که به علایق بچه‌ها احترام می‌گذارد و با آنها رفیق و همراه می‌شود. از این مسیر وارد دنیای آنها می‌شود و به آنها فرصت می‌دهد که با او صحبت کنند. در همین فرآیند او متوجه شد بچه‌های رشتهٔ فتوگرافیک دوست دارند با همکلاسی‌هایشان یک شب در مدرسه بمانند. ولی هیچ‌کس این وقت را برایشان نمی‌گذاشت. «ما ۳۰۰ دانش‌آموز داریم با یک کادر محدود که فقط فرصت می‌کردند وظایف‌شان را انجام دهند و برای کارهای خارج از عرف مدرسه زمان و انرژی نداشتند. از این فرصت استفاده کردم تا آنها را به خواسته‌شان برسانم و با آنها رفیق‌تر شوم.».این شد که بچه‌ها یک شب با معاون پرورشی در مدرسه ماندند، آتش درست کردند و رویش غذا پختند. کنار هم خیلی به بچه‌ها خوش گذشت. همان‌جا خانم موسوی به بچه‌ها پیشنهاد داد برای اینکه جمع‌شان بزرگتر شود و کار مثبتی انجام داده باشند، یک پروژه را آغاز کنند. بچه‌ها سفال می‌خرند، با دست خود نقاشی‌اش می‌کنند و به مناسبت روز مادر در بیمارستان و خانهٔ سالمندان به خانم‌ها هدیه می‌دهند.

وقتی از بچه‌های بنت‌الهدی تقدیر شد

یکی دیگر از کارهای جهادی بچه‌های بنت‌الهدی، طراحی و نقاشی اتاق مشاورشان بود. خانم موسوی به بچه‌های رشتهٔ معماری این فرصت را داد که کاری خلق کنند. رنگ و وسایل لازم را با اتاقش به بچه‌ها سپرد و با خلاقیت و کار گروهی دانش‌آموزان، یک اتاق زیبا تحویل گرفت.خانم موسوی از رئیس آموزش و پرورش، امام جمعه و مسئولان شهرداری دعوت کرد که «کار بد بچه‌های ما را دیدید. حالا بیایید کار خوب‌شان را هم ببینید.». همه آمدند، دیدند و تحسین کردند. او به بچه‌ها گفت «شما آن راه را رفتید و دیدید انتهایش برایتان عزت ندارد. حالا می‌بینید که وقتی کار خوب می‌کنید همه برایتان وقت می‌گذارند و احترام قائل می‌شوند.».حین کار کلی به بچه‌ها خوش گذشت. بابتش هم حسابی ازشان تقدیر و تشکر شد و واقعاً دیده شدند. حتی ادارهٔ منطقه ازشان خواست کار طراحی و رنگ‌آمیزی را برای آنها هم انجام بدهند.بچه‌ها دوست داشتند با هم بروند اردو. معاون پرورشی به پاس کار خوب بچه‌ها خواسته‌شان را اجرا می‌کند. همهٔ این‌ها انگیزه‌ای می‌شود که بچه‌های بنت‌الهدی کارهای خوب بیشتری رقم بزنند.

01:49

۳۱٫۲ مگابایت

موکب‌داری دختران بنت‌الهدی

موکب دانش‌آموزی بنت‌الهدی افتتاحیهٔ سفر کربلای بچه‌های این هنرستان بود. خانم موسوی تعریف می‌کند «به دیدار خانوادهٔ شهید «علیرضا نوبخت» شهید شاخص مدرسه‌مان رفتیم. بعد از این دیدار ۲۰ دقیقه‌ای زمان داشتیم تا پدران بچه‌ها بیایند دنبال‌شان. در همین فاصله از موکب‌داری دانش‌آموزان سال پیشم برایشان گفتم. موکب‌داری در مدرسه برای بچه‌ها خیلی جالب بود. دوست داشتند تجربه‌اش کنند. اولین مناسبت پیش رو، شهادت حضرت زهرا (س) بود؛ دو روز دیگر! با همت بچه‌ها یک‌روزه برنامه ریختیم و موکب را راه انداختیم. اولین باری بود که یک موکب دانش‌آموزی دخترانه (برای پذیرایی از مردم) در بابلسر راه می‌افتاد. آن روز بچه‌ها ۱۰۰۰ لیوان دمنوش و حلوا دادند.».مردم بسیار غافلگیر و خوشحال شده بودند که از بچه‌های بنت‌الهدی کار مثبتی می‌دیدند. به همین خاطر به موکب کمک مالی می‌کردند. بچه‌ها با ذوق و شوق به سمت خانم موسوی می‌دویدند و خبر این کمک‌ها را می‌دادند. فیلم‌شان هم در فضای مجازی بازدید زیادی گرفت.از نگاه خانم موسوی مجموعهٔ این بازخوردها باعث افزایش انگیزهٔ بچه‌ها می‌شد «آنجا بچه‌ها فهمیدند اگر کار خوبی بکنند خدا به تمام معنا کفایت‌شان می‌کند و به آنها عزت می‌دهد. بعد از آن بچه‌ها روند جدیدی را در حیطهٔ تحصیلی تجربه کردند.».

دختران بنت‌الهدی در آغوش سیدالشهدا (ع)

جایزهٔ اصلی بچه‌های بنت‌الهدی می‌شود سفر کربلا. اولین اردوی دانش‌آموزی کشور به کربلا با همین دانش‌آموزانی رقم می‌خورد که پیشینهٔ خوبی نداشتند. خانم موسوی می‌گوید «پای بچه‌ها که به حرم امام حسین علیه‌السلام برسد، ایشان کار فرهنگی خود را روی بچه‌ها انجام می‌دهند.». این سفر کربلا صرفاً یک سفر زیارتی نبوده و اثرات مثبت زیادی برای بچه‌ها داشته است. بچه‌ها از هر لحظهٔ این سفر استفاده کردند، یاد گرفتند و به‌شان خوش گذشت. الان همهٔ بچه‌های مدرسه می‌پرسند «باید چه کار کنیم که ما را هم ببرید کربلا؟». همه دنبال این هستند که پروژه‌ای در مدرسه انجام دهند تا به اردوی کربلا بروند.خانم موسوی، این معاون پرورشی خوش‌فکر می‌گوید «هدف‌مان از ابتدا این بود که یک جریان‌سازی اتفاق بیفتد که بچه‌های شهرهای دیگر هم از مسئولان مدرسه‌شان مطالبه کنند تا این اردو در طول سال تحصیلی برایشان برگزار شود.».

رنسانس با هدف حذف خدا و قوانین اخلاقی از زندگی بشر و استثمار تهی‌دستان و ساده‌دلان توسط ثروتمندان سودجو، تعبیر دیگری از کمال انسان ارائه داد که در آن فقط جسم او مقدس شمرده و محور و معیار فضیلت دنیوی معرفی شود. بر همین اساس لذت محوری، مخصوصاً لذات شهوانی جنسی، اساس سبک زندگی جدیدی را پایه‌ریزی کرد. در این تفکر، ارزش زن به اندازه لذت بخشی او بنا نهاده شد.

نظر مورخان و نویسندگان غربی درباره جایگاه و ارزش زن در جامعه غربی

پوشش زنان در یونان باستان

در دایرة المعارف لاروس آمده است: در یونان باستان زنان هنگام حضور در اجتماع، صورت و اندام‏شان را تا روی پاها می‏‌پوشاندند. این پوشش که شفاف و بسیار زیبا بود، در جزایر کورس، اِمِرجوس و دیگر جزایر ساخته می­‌شد. زنان شهر ثیب حتی صورتشان را نیز با پارچه می­‌پوشاندند. این پارچه دارای دو منفذ بود که جلوی چشمان قرار می­‌گرفت تا بتوانند ببینند. در اسپارته نیز زنان سر را می­‌پوشاندند، ولی صورت‌هایشان باز بوده ­است.

ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن می‌نویسد: در دوران باستان زنان فقط در صورتی در جشن‌های مذهبی و تماشاخانه‌ها حضور پیدا می­‌کردند که کاملاً در حجاب باشند. در قرون اول تا ۱۶ میلادی زنان اروپایی از لباس­‌های پوشیده استفاده می­‌کردند.

ویل دورانت در این رابطه ادامه می‌‌دهد: بلندی لباس­‌های بانوان اصیل اروپایی، تا روی پاها می‌رسید. زنان اشراف به ندرت در انظار عمومی ظاهر می­‌شدند. در اروپا مردان و زنان از پیراهن­‌های بلند با آستین‌های بلند استفاده می­‌کردند که کاملاً بدن را می­‌پوشاند. لباس­‌های مردان کوتاه ولی لباس­‌های زنان خصوصاً بانوان اصیل اروپایی چند لایه و بلند تا روی زمین بود. مردان کلاه و زنان روسری می­‌پوشیدند که مو، سر و شانه را می­‌پوشاند. آستین­‌های لباس زنان تا آرنج و یا مچ دست بود و دامن‌هایشان روی زمین ‌کشیده می­‌شد.

پوشیدن جوراب‌های ابریشمی به وسیله ملکه الیزابت مرسوم شد

بیشتر زنانِ طبقه تحصیل کرده زود ازدواج می‌کردند. انگلیسی‌ها دختران را با وقار و با حیا بزرگ و بیشتر زنانِ طبقه تحصیل کرده زود ازدواج می‌کردند. در زمان شکسپیر زن حق نداشت که روی صحنه بیاید، نقش زنان را پسران بازی می­‌کردند. (تاریخ تمدن اثر ویل دورانت)

زنان اغلب دامن­‌های بلند دنباله­‌دار، بالاپوش‌های گشاد (ردینگوت) و روسری­‌های سیاه ابریشمی به همراه زیردامنی و جوراب بلند می­‌پوشیدند. (تاریخ لباس ترجمه شیرین بزرگمهر)

زنان عفتِ قبل از ازدواج و وفاداری بعد از ازدواج را وسیله‌ای برای نجابت خود از بی­‌حرمتی می­‌دانستند. زنان هنگام سوارکاری، زیر پیراهن­شان شلواری پف­دار می‌پوشیدند. (تاریخ تمدن ویل دورانت)

پوشش زنان در اسپانیا چه گونه بود؟

در اسپانیا عفاف و عصمت زنان نه تنها به وسیله مذهب و قانون بلکه به وسیله شرافت حفظ می‌شد. زنان عفیف دور از مردها غذا می­‌خوردند و هنگام حضور در اجتماع، در کالسکه­‌های در بسته می­‌نشستند. بعد از ورود اسلام به اسپانیا (اندلس سابق) ردا با منشا ایرانی به پوشاک مردان افزوده ‌شد و زنان چادر بزرگی می‌پوشیدند.

برخی زنان همه چهره خود، به استثنای چشم­‌ها را از مردان می­‌پوشاندند و پاهای خود را چنان محجوبانه از انظار پنهان می­‌داشتند که اگر عاشقان می‌توانستند لحظه‌ای آن را ببینند، یکی از شورانگیزترین آرزوهای خود را برآورده می­‌دیدند. زنان در تماشاخانه‌ها در قسمت مخصوص می­‌نشستند و صورت خود را با تور می­‌پوشاندند.

هدف رنساس حذف چه بود؟

ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن می­‌نویسد: رنسانس نه یک دوره زمانی، بلکه یک تفکر و شیوه زندگی بود که بر اثر فشارهای حاکمیت غیر عقلانی کلیسا طی سال­‌های هزار و ۳۰۰ الی هزار و ۵۰۰ میلادی با شعار بازگشت به میراث فرهنگی روم و یونان باستان در اروپا شکل گرفت.

رنسانس با ایدئولوژی دنیامحوری، اومانیسم و با هدف حذف خدا و قوانین اخلاقی از زندگی بشر و استثمار تهی دستان و ساده دلان توسط ثروتمندان سود جو، تعبیر دیگری از کمال انسان ارائه داد که در آن فقط جسم او مقدس شمرده و محور و معیار فضیلت دنیوی معرفی شود. بر همین اساس لذت محوری، مخصوصاً لذات شهوانی جنسی، اساس سبک زندگی جدیدی را پایه‌ریزی کرد. در این تفکر، ارزش زن به اندازه لذت بخشی او بنا نهاده شد.

ویل دورانت می‌گوید: کارخانه‌داران که به فکر سود بیشتر خود بودند و اخلاقیات برایشان بی‌اهمیت بود، زنان را که کارگران ارزان‌تری بودند بر مردان سرکش سنگین قیمت ترجیح می‌دادند و آنان را هنگام استفاده از دستگاه‌های خطرناک به استفاده از لباس‌های تنگ و کوتاه وادار می‌کردند. بدین ترتیب در جامعه صنعتی، زن نیز صنعتی شد و مردانی که طالب حذف شرم و حیا بودند، به بهانه آزادی زن و در واقع برای سوءاستفاده بیشتر از او، زنان را به عرصه فحشا کشاندند.

انقلاب برهنگی، عاملی برای شکست سکوت روشنفکران

این برهنگی اجباری زنان در کنار رواج فرهنگ مصرف‌گرایی، سرمایه‌داران را ترغیب کرد که از جذابیت‌های جسمی زنان به عنوان وسیله‌ی لذت و سرگرمی برای کسب سود بیشتر و تجارت‌ خود استفاده کنند. (کتاب لذات فلسفه)

بعد از گذشت چند سال از آغاز برهنگی در غرب، کم کم آسیب‌های اجتماعی و خانوادگی ناشی از آن هم در جامعه نمود پیدا کرد. روشنفکران و فعالان اجتماعی که با دیدن مشکلات ناشی از برهنگی نمی‌توانستند سکوت کنند، زبان به انتقاد گشودند.

سوزان اف. هاردینگ اعتقاد دارد: انقلاب جنسی، زن‌ها را از قید عفت خلاص کرد ولی مفهوم قابل احترام بودن، نادیده گرفته شد. (کتاب فمینیسم داستان زندگی من نیست، نوشته الیزابت فاکس گنوز)

سبالوس رئیس سابق سازمان ملی نمایندگان زنان در نیویورک می‌گوید: در جامعه ما، زنان مجبور می‌شوند هر روز برای کسب تأیید مردان، در استانداردهای مضحک زیبایی اسیر شوند. ما یک سطل زباله آزادی درست کردیم و هر چیزی را که فکر می‌کردیم محدودکننده زنان است در آن انداختیم. ای زنان! از فکرتان استفاده کنید، نه از اندامتان!

وندی شلیت نویسنده آمریکایی می‌گوید: بدیهی است که وقتی اجازه دادیم هرکاری آزاد باشد، آزار جنسی، مزاحمت‌ها و تجاوز به عنف هم افزایش پیدا می‌کند. جامعه‌ای که علیه شرم و حیا اعلام جنگ کرده، دشمن زنان است.

او ادامه می‌دهد: من دامن‌های بلند و لباس­‌های دکمه­‌دار و پوشیده بر تن می‌کنم تا این پیام را به دیگران بدهم که شخصیت من فقط در ظاهرم خلاصه نمی­‌شود. وقتی وارد دبیرستان شدم مقید ماندن به مدل پوشش خود و ارزش­‌های خود واقعاً برایم مشکل‌تر شد. دوستانم را می­‌دیدم، که با پوشیدن لباس‌های بدن نما خیره کننده، توجه زیادی را به خود جلب می­‌کردند. من ورزشکار و باهوش بودم، خواننده و بازیگر بودم و ویراستار مجله مدرسه، اما این‌ها به پای لباس­‌های کوتاه دوستانم نمی‌رسید. حتی به مجلس رقص سال آخری­‌ها دعوت نشدم! اما دیدم چگونه دوستانم که همه چیز خود را در مقابل پسرانی که فقط شیفته جسم آن­‌ها شده بودند باختند و بعد این پسران آن­‌ها را به حال خود رها کردند و آسیب روحی سختی به آن­ها وارد کردند. هرچه می‌گذرد از اینکه معیارهای خود را بالا نگه داشته‌ام، خوشحال‌تر می­‌شوم.

وندی شلیت در ادامه می‌گوید: این روزها از اینکه کسی به ما بگوید: چه خوش‌اندام هستی! خوشمان می‌آید و تشکر می‌کنیم. اما آیا به راستی آزادی که ما زنان به دنبالش هستیم، این است؟ ما به ارزیابی سطحی دیگران خو گرفته‌ایم و شاید جای تعجب نباشد که اعتماد به نفس پایین، عمومی‌ترین مشکل یک زن پُست مدرن است. ما آنقدر عادت کرده‌ایم فقط به جنبه ظاهری خود توجه کنیم که تقریباً از خود حقیقی­مان غافل شده‌ایم.

پوشیدن لباس رسمی­‌تر علامت این است که آنچه در باطن ما است، ارزش بیشتری دارد. آنچه در باطن ما وجود دارد، بطور کلی روح نامیده می­‌شود و به ما یادآوری می‌کند که چیزی فراتر از بدن صرف وجود دارد. (دختران به عفاف روی می­‌آورند) بی‌حجابی و سبک زندگی بی‌قید و بند باعث شکل‌گیری نسل جدیدی از دخترانی شد که برخلاف مادرهایشان سبک زندگی عفیفانه را در پیش گرفته‌اند. دختران به عفاف روی می‌آورند، عنوان کتابی است که خانم وندی شلیت در توصیف دختران متفاوت آمریکایی نوشته است.

یک روانشناس توصیه‌های مهمی را درباره ویژگی‌های افراد در دوره نوجوانی و نحوه مواجهه والدین با این ویژگی‌ها تشریح کرد.

زهرا تاجیک روانشناس گفت: اگر از والدین پرسیده شود نوجوان شما پس از گذر از کودکی و رسیدن به مرحله نوجوانی چه ویژگی‌های خلقی و رفتاری را از خودش نشان می‌دهد، احتمالا با پاسخ‌هایی از جمله سرکشی و بی باکی، زودرنجی و حساسی، عصبانیت و... مواجه می‌شویم.

تاجیک تصریح کرد: ویژگی‌های نوجوان به انواع ویژگی‌های روانی، رفتاری، احساسی و اجتماعی تقسیم می‌شوند و می‌توان گفت نوجوان در تمامی این ابعاد نسبت به کودکی که می‌شناختید تفاوت دارد و گاهی این تفاوت‌ها آنقدر زیاد است که شاید والدین را دچار اضطراب کند.

وی افزود: هر فردی در نوجوانی شرایط مختلفی را تجربه می‌کند. هیچ کدام از نوجوانان مثل هم نیستند و هر کدام سال‌های نوجوانی خود را به صورت کاملاً منحصر به فرد تجربه می‌کنند. شرایط والدین و ویژگی‌های فرهنگی از طرق مختلف بر رشد نوجوانان تأثیر می‌گذارد.

این روانشناس بیان کرد: در بسیاری از پژوهش‌ها نوجوانی را به دو دوره تقسیم می‌کنند؛ نوجوانی اولیه که بین ۱۲ تا ۱۶ سالگی و اواخر نوجوانی که در سن ۱۷ تا ۲۰ سالگی است. در این دوره تغییرات بلوغ بسیار سریع و چشمگیر است. طی چند سال بدن یک کودک دبستانی به بدن یک بزرگسال کاملا رشد یافته تغییر می‌کند. تغییرات هورمونی تحت تاثیر وراثت، رشد مربوط به بلوغ را تنظیم می‌کنند.

تاجیک افزود: در این دوره به دلیل افزایش حساسیت عصبی به نور شب، در زمان بندی خواب که توسط مغز انجام می‌شود تغییراتی رخ می‌دهد. این تغییر در ساعت زیستی نوجوان را سندرم خواب تاخیری می‌نامند. به همین علت است که نوجوانان خیلی دیر‌تر از دوران کودکی خود به بستر می‌روند در صورتی که تقریبا به اندازه اواسط کودکی حدودا به ۹ ساعت خواب نیاز دارند و هنگامی که باید صبح زود برای رفتن به مدرسه آماده شوند نیاز آن‌ها به خواب ارضا نشده است.

وی ادامه داد: همچنین نوجوانان امروزی اغلب فعالیت‌های اجتماعی شبانه و مشاغل نیمه وقت به علاوه تلویزیون، فضای مجازی و موسیقی گوش کردن با گوشی را در رختخواب خود دارند. در نتیجه آن‌ها کمتر از نوجوانان نسل‌های گذشته می‌خوابند. نوجوانی که محرومیت خواب دارد هنگام صبح در تکالیف شناختی ضعیف عمل کرده و احتمال پیشرفت تحصیلی کمی نیز دارد. نوجوانان بی خواب در معرض طیف وسیعی از مشکلات هیجانی، رفتاری، ذهنی و اجتماعی نیز قرار دارند. آن‌ها همچنین در تعطیلات آخر هفته بیشتر می‌خوابند که این خود باعث می‌شود شب‌های بعدی به سختی به خواب روند.

این روانشناس تاکید کرد: آموزش دادن به نوجوانان در مورد اهمیت خواب بسیار مهم است.

تاجیک با اشاره به راه حل‌هایی برای حل این مشکلات در نوجوانی عنوان کرد: با نوجوان خود بر روی یک برنامه ثابت و منظم در کل هفته و تعطیلات کار کنید. با مشورت او یک زمان خواب و بیداری تنظیم کنید تا آن‌ها بتوانند خواب شبانه کافی را دریافت کنند.

خوابیدن تا حدی بیشتر از زمان مشخص شده در روز‌های تعطیل ایرادی ندارد و بیشتر از سی دقیقه تا یک ساعت صدمه‌ای به ساعت زیستی آن‌ها نمی‌زند، اما اجازه ندهید این برنامه در روز‌های تعطیل به بیش از یک ساعت تجاوز کند.

وی همچنین برخی از پیامد‌های تغییرات شناختی دوره نوجوانی و نحوه برخورد با آن‌ها را برشمرد و گفت: نوجوانان نسبت به انتقاد دیگران حساس هستند به همین دلیل سعی کنید در حضور دیگران از نوجوانان عیب جویی نکنید. اگر موضوع مهمی است صبر کنید تا موقعی که بتوانید با او تنها صحبت کنید.

این روانشناس تصریح کرد: احساس منحصر به فرد بودن اغراق آمیز نیز از دیگر ویژگی‌های نوجوان است.

خصوصیات منحصر به فرد او را بپذیرید و در زمان مناسب بگویید که وقتی نوجوان بودید احساسات مشابهی را تجربه کردید تا احساس متعادل تری را در او ایجاد و ترغیب کنید.

تاجیک همچنین افزود: آرمان گرایی و عیب جویی نیز در دوره نوجوانی بین افراد دیده می‌شود. به توقعات غرورآمیز و نظرات عیب جویانه نوجوان صبورانه پاسخ دهید. به عبارتی نیمه پر لیوان را ببینید و جنبه‌های مثبت را در نظر بگیرید. به آن‌ها کمک کنید تا دنیا و افراد را آمیزه‌ای از محاسن و معایب ببینند.

وی مشکل در تصمیم گیری روزانه را نیز از دیگر ویژگی‌های دوره نوجوانی دانست و اظهار داشت: از تصمیم گیری برای او خودداری کنید. تصمیم گیری‌های کار آمد را الگو قرار دهید و درباره محاسن و معایب گزینه‌ها توصیه‌های سیاستمدارانه ارائه دهید.

این روانشناس گفت: آرمان گرایی، عیب جویی و دو دلی در نوجوانان از دیگر ویژگی‌هایی است که اغلب بزرگسالان به ویژه والدین را متحیر و نگران می‌کند، ولی باید بدانید تمام این ویژگی‌ها معمولا در بلند مدت رشد یافته و مفید واقع می‌شوند.

تاجیک توصیه کرد: فراموش نکنید که آرامش خود را حفظ کنید و در برخورد با آنان با حوصله، مهربان و پذیرا باشید. نوجوانی دوره‌ای پر از چالش و دگرگونی برای فرزندانمان است. برخورد بالغانه و آگاهانه ما به آن‌ها احساس امنیت و آرامش را القا می‌کند. به او بفهمانیم که در این دوره‌ی پرتنش کنارش هستیم و احساساتش را درک می‌کنیم.

محمد تاجیک: آهنگ گوش نواز و خاطره انگیز زنگ آغاز سال تحصیلی بزودی زود به صدا در خواهد آمد و میلیونها دانش آموز و آینده ساز این سرزمین بعد از بیش از دو سال دوری رسمی از مدارس بار دیگر در فضای مدرسه و نیمکت و تخته سیاه قرار می گیرند.

مدرسه، لغتی سنگین، پر وزن و آشنا و ملموس برای همه است که احساس نیاز به آن در همه جا وجود دارد. مدرسه جزو اولین کلمات اساسی است که کودک از والدین خویش که اولین مدرسان وی هستند، یاد می‌گیرد.

اگر گذری بر این دو سه سال داشته باشیم به خوبی مشاهده می‌کنیم که شیوع بیماری منحوس کرونا علاوه به دگرگونی شدید در سلامتی بسیاری افراد و بر هم زدن آرامش جسمی و روحی جامعه زیانهای بسیاری را بر پیکره آموزش و پرورش دانش آموزان وارد کرد؛ به طوری که میلیونها داشن آموز به جای اینکه هر روز روانه مدرسه و کلاس درس شوند و آموزش رودرو با معلمان و همکلاسان خود داشته باشند در گوشه خانه و منازل خود و در فضایی مجازی و دسترسی غیر قابل ملموس به آموزش و فراگیری دروس سطوح مختلف تحصیلی پرداختند.

روزهایی که برای بسیاری از دانش‌آموزان با مشکلات مختلفی همچون نبود وسائل الکترونیکی مانند گوشی همراه و تبلت و عدم ارتباط اینترنتی و ... روبرو بودند.

حالا بار دیگر آوای آمدن مهر و هم نوایی میلیونها دانش‌آموز با تغییرات طبیعت موج امید و نشاطی را بر جامعه و خانواده‌ها حکم فرما می‌کند که برآیند آن می‌تواند افزایش و ارتقا سطح دانش و سواد کودکان، نوجوانان و جوانان را به دنبال داشته باشد.

در این مسیر متلاطم زندگی کرونایی که طی بیش از دو سال با آن روبرو بوده‌ایم دانش‌آموزان از گروه‌های عمده آسیب دیده از شرایط ویژه کرونایی بوده‌اند.جدای از زیان‌های مادی و معنوی که نتیجه بروز این بیماری مرگبار در جهان و از جمله ایران بوده است، تغییر رفتار و عادت‌های دانش‌آموزان به واسطه جبر موجود حاصل از این بیماری را بدنبال داشته و جمله دانش‌آموزان را از خود متاثر ساخته است.

اعتیاد به فضای مجازی و گوشی همراه، ایجاد مشکلات ارتباطی و روابط فردی و بین فردی دانش‌آموزان با همسالان و والدین و اولیا مدارس، رفتارهای تنشی و بروز مشکلات روحی و روانی به علت کاهش ارتباطات اجتماعی و عدم فضای مناسب برای تخلیه هیجانات و نیروهای بلقوه دانش‌آموزان و دهها مولفه دیگر؛ جملگی جماعت بسیار زیادی از دانش‌آموزان را در برگرفته که تبعات منفی و بسامد این تغییرات و دگرگونی‌های رفتاری، مشکلات زیادی را برای دانش‌آموزان، والدین و متولیان آموزش و پرورش به وجود آورده است.

در این میان، خانواده و به ویژه والدین در ابتدای امر و در ادامه، مدارس و معلمان به عنوان دو بازوی مهم در تربیت دانش‌آموزان، وظیفه بسیار مهمی را در این سال تحصیلی جدید بر عهده دارند که این وظیفه شامل ایجاد بستر مناسب و مفرح تربیتی و آموزشی در خانه و مدرسه است.

والدین باید از برخوردهای تحکم آمیز در روزهای آغازین سال تحصیلی به ویژه برای دانش‌آموزان پایه‌های ابتدایی پرهیز کنند

به عبارت بهتر، خانواده به عنوان اولین مکان و مرکز تربیتی کودکان و دانش‌آموزان باید با توجه به دوری طولانی مدت فرزندان خود از فضای درس و بحث و تحصیل، با حوصله و صبر افزونتر از روزهای عادی، زمینه ساز بستر همراه با آرامش و آسایش روحی و روانی برای فرزندان خود باشند.

والدین باید از برخوردهای تحکم آمیز در روزهای آغازین سال تحصیلی به ویژه برای دانش‌آموزان پایه‌های ابتدایی پرهیز کنند؛ با ادبیات نرم و آمیخته به عطوفت و مهربانی با فرزندان خود برخورد کرده و مشوق‌هایی هر چند ساده و کم هزینه برای آنها در نظر گرفته و فضای خانه را مملو از شور و نشاط کرده و از ایجاد تنش در خانه و ایجاد محیط همراه با سلب آرامش و استرس زا دوری کنند.

در کنار نهاد خانواده و وظیفه مهم والدین، مدارس و اولیای آنها و معلمان نیز باید با در پیش گرفتن نهایت رفتار همراه با مهربانی و شفقت و ایجاد ارتباط دوستانه و پدر و مادرانه با دانش‌آموزان و همچنین تلطیف و ترسیم محیطی همراه با شور و نشاط در مدرسه، دانش‌آموزان را به شکلی ترغیب و تشویق به آمدن همراه با ذوق و شوق به مدرسه کنند که دانش‌آموزان چنان میل و رغبتی برای رفتن به محیط آموزشی داشته باشد که برای رسیدن زمان آموزش لحظه شماری کنند.

امسال سال حساس و ویژه‌ای برای دانش‌آموزان است

والدین و معلمان باید دقت کنند امسال سال حساس و ویژه‌ای برای دانش‌آموزان است؛ به این جهت که بیش از دوسال است که قاطبه دانش‌آموزان از فضا و بستر آموزش حقیقی و رودرو دور بوده و لاجرم غرق در فضای مجازی برای کسب دانش و سواد مرسوم دوره سنی خود بوده‌اند؛ لذا امسال سالی است که والدین در خانه و معلمان و اولیای مدارس در واحد‌های آموزشی باید صبر و شکیبایی افزونتری را نسبت به سال‌های قبل پیشه کار خود سازند.

بهمن حوری‌زاد، روانشناس کودک در گفت‌وگو با خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس در پاسخ به این پرسش که «با توجه به دور بودن طولانی مدت دانش‌آموزان از مدارس به دلیل شرایط کرونایی و رواج زندگی فردی و همچنین اعتیاد به فضای مجازی در آنها چه باید کرد؟»، اظهار داشت: طبیعی است که مدرسه و خانواده در تعامل با هم شرایطی را به وجود آوردند که مثل گذشته دانش‌آموزان مدرسه را دوست داشته باشند و شور و اشتیاقی برای آمدن به مدرسه در آنها ایجاد شود.

مدرسه باید روی زیبایی‌شناسی خود کار کند

وی ادامه داد:‌بنابراین مدرسه باید روی زیبایی‌شناسی خود کار کند. زیبایی‌شناسی در واقع متدی است که کمک می‌کند تا بچه‌ها زیبایی‌های مدرسه را بتوانند درک کنند و شکافی که بین آموزش رسمی و غیر رسمی ایجاد شده را از بین برده و دوباره آموزش رسمیت پیدا کرده و قانونمند شود. با کمک این متد زیبایی‌شناختی در مدارس، جاذبه‌هایی ایجاد کنند که ما بتوانیم بعداً با مدیریت هدایتی نه مدیریت ریاستی، انگیزه‌های درونی بچه‌ها را تقویت بکنیم؛ برای اینکه مدرسه را دوست داشته باشند.

چه چیزی بچه‌ها را دوستدار مدرسه می‌کند

این روانشناس کودک خاطرنشان کرد: حال باید ببینیم چه چیزی کمک می‌کند بچه‌ها مدرسه را دوست داشته باشد که باید گفت اصالت رفتار مدرسه؛این اصالت به عنوان یک محیط تربیتی بستگی به اصالت رفتار مدیر، اصالت رفتار منِ معلم، اصالت رفتار خود فضای روانی و فیزیکی مدرسه دارد.

معلمان مهربانتر شوند

حوری زاد تصریح کرد: به همین خاطر بنده معتقد هستم که در هفته‌های اول و دوم سال تحصیلی مدیران مدارس باید یک پلی بین آموزش غیر رسمی و آموزش عاطفی که باید در خانواده وجود داشته باشد با آموزش رسمی که قرار است در مدرسه اتفاق بیفتد به آرامی ایجاد کنند و صرفاً با جاذبه‌هایی که بنده عرض کردم باشد؛ یعنی با اصالت رفتار در معلم و مدیر و فضای روانی مدرسه ایجاد شود.

وی تاکید کرد:‌بنابراین کار سختی است. مدارس برای این کار باید برنامه داشته باشند. به همین خاطر بنده فکر می‌کنم که اولاً مدیران باید آموزش ببینند یا حداقل رسانه‌ها و حتی رسانه‌های خصوصی و اختصاصی آموزش و پرورش که تا حالا نیز کاری نکرده‌اند از این به بعد کاری کنند که این زیبایی‌شناختی مدرسه به عنوان یک متد به بهبود رابطه دانش‌آموزان با مدرسه کمک کند.

والدین استفاده از فضای مجازی را قانونمند کنند

این روانشناس کودک افزود:‌از طرف دیگر تغییر روش و سبک زندگی یک چالش خیلی بزرگی شده و با توجه به استفاده از گوشی و تبلت و در کنار آن جاذبه‌هایی که شبکه‌های مجازی دارند بنده فکر می‌کنم هم مدرسه و هم خانواده برای این مسئله باید قانومند‌ی‌‌هایی را ایجاد کنند.

واقعیت این است که چاره‌ای نبوده تا دانش‌آموزان از فضای مجازی در دوران کرونا استفاده کنند اما باید بدانیم هیچ چیز جای آموزش و یادگیری چهره به چهره را نمی‌گیرد

حوری زاد بااشاره به مصادیق قانومند کردن استفاده از فضای مجازی، ابراز کرد:‌اینکه بگویم بچه‌ها با خود گوشی همراه به مدرسه نیاورند یا پدر و مادرها گوشی‌ها را از فرزندان‌شان بگیرند باید این موضوع را قانونمند کنیم. مثلاً بگوییم از این ساعت تا ساعت دیگر دانش‌آموزان می‌توانند استفاده کنند.

وی اضافه کرد:‌یا اینکه معلم وقتی به سر کلاس می‌آید دانش‌آموز از گوشی همراه استفاده نکند یا با اجازه معلم این کار صورت گیرد؛ چراکه ما نمی‌توانیم یکباره آن وضعیتی که در دوران کرونا این گرایش را به وجود آورده تا برای استفاده از شبکه‌ها و رسانه‌های مجازی برای آموزش و یادگیری استفاده شود حالا یک مرتبه آن را کنار بگذاریم.

این روانشناس کودک بیان داشت:‌تلفیقی از آموزش‌های سنتی و آموزش‌های مبتنی بر رسانه باید در مدارس اتفاق بیفتد. بنابراین ممکن است دانش‌آموزان با خود گوشی بیاورند اما زمانی می‌توانند استفاده کنند که معلم بخواهد تدریس خود را مبتنی بر رسانه انجام دهد.

حوری زاد یادآور شد:‌این رویکرد، رویکردی است که با مدیریت هدایتی و ایجاد انگیزه‌های درونی در دانش‌آموزان می‌توان انجام داد. به نظر بنده خیلی خوب است در روزهای اول با مدیریت هدایتی مدیران مدارس و معلمان در کلاس درس قوانینی را برای کلاس و مدرسه با هم فکری و هم اندیشی خود دانش‌آموزان طراحی کنند.

وی خاطرنشان کرد:‌باید این موضوع را قانونمند کنند و حتی در واقع پاداش‌هایی را در نظر گیرند یا محرومیت‌هایی را برای بچه‌ها اعمال کنند تا موفقیت تربیتی در این شرایط به وجود آید. خانواد‌ه‌ها نیز همین‌طور؛ یعنی پدر و مادر و فرزندان این موضوع را قانونمند کنند و به فرض بگویند از این ساعت تا ساعت دیگر گوشی‌ها خاموش یا سایلنت باشد و از این ساعت تا ساعت دیگر می‌توانند از گوشی استفاده کنند و کارهایی مانند درس یا مسائل دیگر را در گوشی انجام دهند.

باید تلفیقی از آموزش‌های سنتی و آموزش‌های مبتنی بر رسانه در مدارس اتفاق بیفتد

والدین غرق فضای مجازی نشوند

این روانشناس کودک متذکر شد:‌نه اینکه یک آشفته بازاری به وجود آید که پدر سرگرم گوشی، مادر نیز سرگرم گوشی باشد و پسر یا دختر نیز در اتاقش مشغول گوشی همراه باشد. این سبک زندگی سبک بسیار تأسف‌باری را به وجود می‌آورد که اعضای خانواده را از هم دور می‌کند و یک جایی برای رشد و پرورش ارزش‌ها وجود ندارد.

علی‌اصغر اصغرنژاد، روانشناس در گفت‌وگو با خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس در پاسخ به این پرسش که «با توجه به دور بودن طولانی مدت دانش‌آموزان از مدارس به دلیل شرایط کرونایی و رواج زندگی فردی،انزوا گرایی و همچنین اعتیاد به فضای مجازی در آنها، چه باید کرد؟»،اظهار داشت:تحرک و فعالیت مشترک به خصوص در کلاس درس یا انجام بازی‌های گروهی و فعالیت‌هایی در فضای باز را می‌توان توسط معلمان طراحی کرد.

وی ادامه داد:‌می‌شود به زبان بچه که قابل درک برای آنها باشد توضیح داد که چطور می‌تواند از بازی‌های مختلف استفاده کند و آن را مدیریت کرد. باید مشارکت بچه‌ها را جلب کرد و فعالیت فکری و یادگیری را داشته باشند و این به آنها کمک می‌کند.

هیچ چیز جای آموزش و یادگیری چهره به چهره را نمی‌گیرد

این روانشناس تاکید کرد:‌واقعیت این است که چاره‌ای نبوده تا دانش‌آموزان از فضای مجازی در دوران کرونا استفاده کنند اما باید بدانیم هیچ چیز جای آموزش و یادگیری چهره به چهره را نمی‌گیرد.

اصغر نژاد درباره راه جلوگیری از اعتیاد دانش‌آموزان به فضای مجازی به علت مشغول بودن زیاد آنها در سالهای اخیر،گفت:‌باید قراردادی بین والدین و بچه‌ها وجود داشته باشد؛ اینکه فرزند چقدر در این فضا بازی کند مفید خواهد بود و وقتی توافق کردیم و قانونی در خصوص استفاده از فضای مجازی گذاشتیم، معمولا مشکلی ایجاد نخواهد شد.

وی درباره «مشکلات دانش‌آموزان کلاس دومی و سومی که به علت عدم برخورداری از فضای مدرسه و کلاس درس دچار مشکلات آموزشی و تربیتی شده‌اند و ارتباط‌گیری مناسبی را با همسالان خود نداشته‌اند؟»، بیان داشت: واقعیت این است که کار مدرسه اجتماعی کردن کودک است وگرنه دوره ابتدایی چه چیزی را می‌خواهد به کودک یاد دهد؟ یک خواندن و نوشتن و چهار عمل اصلی است. این کار را می‌توان در 6 ماه انجام داد؛ ضمن اینکه کودک در مدرسه برود، رعایت نوبت کند و قوانین و مقرراتی که وجود دارد را رعایت کند و یک تجربه ماندگار داشته باشد.

این روانشناس یادآور شد: هنر معلم خیلی تأثیر دارد؛چرا که معلم باید خودش حالش خوب باشد، فضا را ایجاد کند و با احترام و حمایت این فضا را برای دانش‌‌آموز ایجاد کند تا دانش‌آموز از آن لذت ببرد.

دقت کنیم! در آستانه سال تحصیلی مهمترین وظیفه والدین و اولیای مدارس ایجاد فضای مفرح و با نشاط در خانه و مدرسه است تا گلهای زندگیمان با آرامش خاطر و آسودگی روانی به تحصیل و دانش‌اندوزی همت گمارند و مسیر ترقی و پیشرفت ایران اسلامی با عزم و تلاش این عزیزان با سرعت بیشتری پیموده شود.

حجاب در لغت به معنای مانع، پرده و پوشش آمده است. استعمال این کلمه، بیش‎تر به معنی پرده است. این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش می‎دهد که پرده، وسیله‎ی پوشش است، ولی هر پوششی حجاب نیست؛ بلکه آن پوششی حجاب نامیده می‎شود که از طریق پشت پرده واقع شدن صورت ‎گیرد.

حجاب، به معنای پوشش اسلامی بانوان، دارای دو بُعد ایجابی و سلبی است. بُعد ایجابی آن، وجوب پوشش بدن و بُعد سلبی آن، حرام بودن خودنمایی به نامحرم است؛ و این دو بُعد باید در کنار یکدیگر باشد تا حجاب اسلامی محقق شود؛ گاهی ممکن است بُعد اول باشد، ولی بُعد دوم نباشد، در این صورت نمی‎توان گفت که حجاب اسلامی محقق شده است.

اگر به معنای عام، هر نوع پوشش و مانع از وصول به گناه را حجاب بنامیم، حجاب می‎تواند اقسام و انواع متفاوتی داشته باشد. یک نوع آن حجاب ذهنی، فکری و روحی است؛ مثلاً اعتقاد به معارف اسلامی، مانند توحید و نبوت، از مصادیق حجاب ذهنی، فکری و روحی صحیح است که می‎تواند از لغزش‎ها و گناه‎های روحی و فکری، مثل کفر و شرک جلوگیری نماید.

علاوه بر این، در قرآن از انواع دیگر حجاب که در رفتار خارجی انسان تجلی می‎کند، نام برده شده است؛ مثل حجاب و پوشش در نگاه که مردان و زنان در مواجهه با نامحرم به آن توصیه شده‎اند.در این بخش از آسمونی تعدادی از آیات قرآن در مورد حجاب را برای شما عزیزان قرار داده ایم.

آیه ۳۱ سوره نور و آیه ۵۹ سوره احزاب به طور صریح به این بحث پرداخته اند:

«وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ أَوِ التَّابِعینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلى‏ عَوْراتِ النِّساءِ وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفینَ مِنْ زینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمیعاً أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ؛(سوره 31نور)

و به زنان مؤمن بگو که چشمان خویش فروگیرند و شرمگاه خود نگه دارند و زینتهاى خود را جز آن مقدار که پیداست آشکار نکنند و مقنعه ‏هاى خود را تا گریبان فروگذارند و زینتهاى خود را آشکار نکنند، جز براى شوهر خود یا پدر خود یا پدر شوهر خود یا پسر خود یا پسر شوهر خود یا برادر خود یا پسر برادر خود، یا پسر خواهر خود یا زنان همکیش خود، یا بندگان خود، یا مردان خدمتگزار خود که رغبت به آن ندارند، یا کودکانى که از شرمگاه زنان بى‏ خبرند. و نیز چنان پاى بر زمین نزنند تا آن زینت که پنهان کرده‏اند دانسته شود. اى مؤمنان، همگان به درگاه خدا توبه کنید، باشد که رستگار گردید..

یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لازْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنینَ یُدْنینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنى‏ أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُؤْذَیْنَ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحیماً؛(احزاب/59)

اى پیامبربه همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: جلبابها [روسرى ‏هاى بلند] خود را بر خویش فروافکنند، این کار براى اینکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند بهتر است (و اگر تا کنون خطا و کوتاهى از آنها سر زده توبه کنند) خداوند همواره آمرزنده رحیم است.»

به نظر مى‏ رسد حکم وجوب حجاب در سال ششم هجرت تشریع گردید. شاهد بر آن، آیات سوره نور است که داستان معروف افک در آن آمده است. در همین زمان بود که منافقین و اراذل و اوباش در صدد برآمدند با ایجاد شایعه درباره زنان پیامبر (ص) و با درست کردن مزاحمت‏ها راهى براى زنان آزاده به بهانه کنیز انگاشتن آنها قلوب پیامبر(ص) و مسلمانان را جریحه‏دار بکنند. به دنبال این اوضاع و شرایط بود که خداوند آیات مربوط به پوشش را براى بازگویى به امت نازل فرمود.

البته باید توجه کرد که در اینجا به معنای معروف حجاب پرداخته ایم. و اگر بخواهیم دقیق تر سخن بگوییم باید بگوییم که این آیات پوشش بانوان را مطرح کرده است. و بحث حیاء و عفت، حکم ویژه همسران پیامبر (ص) مبنی بر پرده نشینی، و واجباتی که برای مردان در این زمینه وجود دارد، در آیات دیگر مطرح شده است.

آیه حجاب (نور: ۳۱) از لزوم حجاب‌داشتن زنان سخن می‌گوید. این آیه از دلایل قرآنی فقیهان بر وجوب حجاب است. همچنین برخی از فقیهان بر اساس عبارت «اِلّا ما ظَهَر مِنها؛ مگر آنچه پیدا است» در این آیه، گفته‌اند پوشاندن صورت و دست‌ها از مچ به پایین، بر زن واجب نیست.

آیات دیگری هم به‌عنوان آیه حجاب شناخته می‌شوند. از جمله‌آن‌ها آیه ۵۹ سوره احزاب است که آیه جِلباب نام گرفته است. 

متن و ترجمه

آیه ۳۱ سوره نور با نام آیه حجاب شناخته می‌شود.[۱] می‌گویند با نزول این آیه، حجاب بر زنان واجب شد.[۲]

کاربرد فقهی

در کتاب‌های فقهی، برای بیان وجوب حجاب زنان و برخی احکام آن ازجمله حدود حجاب، به این آیه استناد شده است.[۳] به‌باور فقیهان، عبارت «لَايُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ»، دلالت بر وجوب حجاب برای زن می‌کند.[۴] همچنین به‌گفته برخی از فقیهان شیعه، همچون شیخ انصاری، شهید ثانی و علامه حلی، عبارت «اِلّا ما ظَهَر مِنها» (مگر آنچه پیدا است) صورت و دست‌ها (از مچ به پایین) را از وجوب پوشاندن استثنا می‌کند.[۵]

شأن نزول

در خصوص ماجرای نزول این آیه، از جابر بن عبدالله انصاری نقل شده است که روزی، جمعی از زنان، نزد اسماء دختر مُرشده رفته بودند که پوشش مناسبی نداشتند؛ به‌گونه‌ای که خلخال‌ها، گردن و برآمدگی سینه‌هایشان معلوم بود. او از این عمل آن‌ها نارحت شد و سرزنششان کرد. پس از این، آیه نازل شد.[۶] طَبرِسی مفسر قرآن هم در این زمینه نوشته است پیش از نزول این آیه، زنان روسری را طوری بر سر می‌گذاشتند که دنباله آن پشتشان می‌افتاد و ازاین‌رو گردن و سینه آن‌ها معلوم بود.[۷]

نکات تفسیری

به‌گفته مفسران، مراد از آشکارنکردن زینت در عبارت «لَايُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ»، نشان ندادن اعضایی از بدن است که معمولاً زینت می‌شوند [مانند گوش و گردن]، نه نشان‌دادن زیورآلات به‌تنهایی؛ چون نشان‌دادن زیورآلات به‌تنهایی مثل گوشواره حرام نیست.[۸] «خُمُر» هم جمع خِمار، به‌معنای پوششی است که زنان با آن سر خود را می‌پوشانند.[۹] در عبارت «وَلْيضْرِبْنَ بِخُمُرِ‌هِنَّ عَلَیٰ جُيوبِهِنَّ» (باید روسری خود را بر گردن خویش اندازند) دستور داده شده است که زنان روسری‌ها را روی سینه‌هایشان بیندازند تا مو، گوش‌ها و گردنشان معلوم نباشد.[۱۰]

پوشش با جلباب

نوشتار اصلی: آیه جلباب

آیه ۵۹ سوره احزاب هم از حجاب سخن گفته است که به آیه «جِلباب» شناخته می‌شود.[۱۱] در آن، از زنان خواسته شده است که خود را با جِلباب بپوشانند.[۱۲] لغت‌شناسان جلباب را لباسی بزرگ‌تر از روسری و کوچک‌تر از رِدا معنا کرده‌اند که زنان بر سرشان می‌گذارند و تا روی سینه‌شان را می‌پوشاند.[۱۳]

منابع

• ابن‌ابى‌حاتم، عبدالرحمن بن محمد، تفسیر القرآن العظیم، تحقیق اسعد محمد الطیب، عربستان سعودى مکتبة نزار مصطفى الباز، چاپ سوم، ۱۴۱۹ق.
• جمعی از محققان، فرهنگ‌نامه علوم قرآنی،‍‍ قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول، ۱۳۹۴ش.
• حر عاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعة، محقق محمدرضا حسینی جلالی، قم، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۶ق.
• خویى، سید ابوالقاسم، ‌موسوعة الامام الخوئی،‌ تحقیق و تصحیح پژوهشگران مؤسسه إحیاء آثار آیت‌الله العظمى خویى،‌ ‌مؤسسة احیاء آثار الامام الخوئی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ق.‌
• سعیدی، فریده، «حجاب (۱)»، در دانشنامه جهان اسلام، ج۱۲، تهران، بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۷ش.
• شهید ثانى، زین‌الدین بن على، مسالک الاَفهام اِلى تنقیح شرائع الاسلام،‌ تحقیق و تصحیح گروه پژوهش مؤسسه معارف اسلامى،‌ قم، مؤسسة المعارف الاسلامیة‌، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.‌
• شیخ انصاری، مرتضی، کتاب النکاح، محقق مجمع الفکر الاسلامی و کمیته تحقیق تراث شیخ اعظم، قم، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری، ۱۴۱۵ق.
• طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.
• طبرسی، فضل بن حسن، مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن،، تهران، ناصرخسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
• طریحى، فخرالدین، مجمع‌البحرین، تحقیق: سیداحمد حسینی، تهران، کتابفروشى مرتضوی، چاپ سوم، ۱۳۷۵ش.
• علامه حلی، حسن بن یوسف، تذکرةالفقهاء، تحقیق وتصحیح گروه پژوهش مؤسسه آل‌البیت، قم، چاپ اول، ‌مؤسسه آل‌البیت.‌
• مرکز فرهنگ و معارف قرآن، دایرةالمعارف قرآن کریم، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۲ش.

آیت‌الله‌ها و حجت‌الاسلام‌های هشت سال دفاع مقدس +تصاویر

حضور روحانیت در جبهه فقط جنبه تبلیغی نداشت، بلکه رزمندگان اسلام شاهد حضور روحانیون در فرماندهی توپخانه، دیده‌بان رانندگی بلدوزر، نفر بر و ضد زره، شرکت در واحد اطلاعات و واحد تخریب، هدایت بالگرد و خلبانی و جراحی پزشکی بودند.

خبرگزاری فارس ـ گروه حماسه و مقاومت: ۳۶ سال پیش در چنین روزی هنگامی که حجت‌الاسلام فضل‌الله محلاتی نماینده امام خمینی(ره) در سپاه پاسداران پس از عملیات والفجر ۸ به همراه جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مسؤولان قضایی عازم مناطق عملیاتی جبهه بود، در ۲۵ کیلومتری شهر اهواز، هواپیمای مسافربری آن‌ها مورد حمله ۲ فروند جنگده عراقی قرار گرفت و  به شهادت رسیدند. از آنجایی که بیشتر مسافران این پرواز را روحانیون تشکیل می‌دادند، این روز به عنوان «روز روحانیت و دفاع مقدس» نامگذاری شد.

شهید حجت‌الاسلام شیخ فضل‌الله محلاتی

البته حضور روحانیت در عرصه جهاد اختصاص به هشت سال دفاع مقدس ندارد. نگاهی به تاریخ ۱۰۰ ساله پیش از آن از حضور پرشور این مجاهدان دین در عرصه دفاع از ماهیت اسلام خبر می‌دهد. نمونه‌هایی نظیر میرزا کوچک‌خان در گیلان، قیام شیخ محمد خیابانی در تبریز، فتوای تاریخی میرزای شیرازی در نهضت تحریم تنباکو، نقش ‌آیت‌الله کاشانی در نهضت ملی شدن صنعت نفت، مبارزه شهید مدرس علیه رضاخان پهلوی و در نهایت نقش امام خمینی(ره) در تحقق انقلاب اسلامی تنها قطره‌ای از این حضور حماسی آنان است.

همچنین این قشر در سال‌های ابتدایی و در جریان انقلاب اسلامی شهدایی چون آیت‌الله سعیدی، آیت‌الله غفاری، استاد مطهری، شهید مفتح، شهید باهنر، دکتر شهید بهشتی، شهید مدنی، شهید آیت‌الله اشرفی اصفهانی، شهید آیت‌الله صدوقی، شهید قاضی طباطبایی و شهید آیت‌الله دستغیب را تقدیم کرده است.

در هشت سال دفاع مقدس نیز روحانیت، علاوه بر تشویق مردم به حضور در جبهه و پاسخ به مسائل شرعی مربوط به جبهه، برای تأثیر بر فرماندهان جنگ و تلطیف روحیه رزمندگان به صورت میدانی حضور می‌یافتند. در این میان نام روحانیون شهیدی همانند شاه‌آبادی، محلاتی، شیرازی، میثمی، زمانی، رزاقی و ... بر تارک شهدای هشت سال دفاع مقدس می‌درخشد.

البته روحانیون در جبهه تنها به کار تبلیغ اکتفا نمی‌کردند، بلکه طلاب به طور ملموس در قسمت طراحی عملیات، فرماندهی توپخانه، دیده‌بان رانندگی بلدوزر، نفر بر و ضد زره، شرکت در واحد اطلاعات و واحد تخریب، هدایت بالگرد و خلبانی و جراحی پزشکی حضور داشتند. 

آماری از حضور روحانیت در جبهه 

آنچه در ادامه می‌آید آماری جالب از حضور روحانیت در دفاع مقدس، حتی قبل و بعد از آن است:

ـ شهدای روحانیت به تفکیک مسؤولیت و تخصص: نماینده مجلس شورای اسلامی ۲۶ نفر، مسؤولیت در قوه قضاییه ۲۰ نفر، ائمه جماعت ۷۲ نفر، ائمه جمعه ۴۳ نفر، شهدای روحانی سوانح هوایی ۲۳ نفر، شهدای روحانی غواص ۷۲ نفر، تبلیغی خاص ۱۰۴۷ نفر، آرپی‌جی زن، تک تیرانداز، عملیات‌ها و لشکرها ۲۳۰۹ نفر، مخابرات و بی‌سیم‌چی ۸۸ نفر، امدادگر ۵۳ نفر، فرماندهان و مسؤولان دفاع مقدس ۵۰ نفر، خواهران طلبه ۱۵ نفر.

ـ شهدای روحانی مدافع حرم: ۴۳ نفر

ـ شهدای روحانی مفقودالاثر: ۹۳ نفر

ـ شهدای روحانی تفحص شده تاکنون: ۶۳۸ نفر 

ـ سطح‌بندی روحانیون شهید: ۳۰ نفر از آنان مجتهد، ۱۸۱ نفر سطح چهار حوزوی، ۸۸ نفر سطح سه حوزه و بقیه در سایر سطوح حوزوی 

ـ شهدای روحانی از اهل تسنن کشور در دوران دفاع مقدس: ۸۹ نفر از اهل تسنن غرب کشور ۱۵ روحانی مبتدی، پنج نفر مجتهد، ۴۱ نفر ماموستا و ۲۳ نفر مفتی و از روحانیون شرق کشور سه نفر مولوی و ۲ نفر آخوند.

ـ گروه سنی روحانیون شهید در دوران دفاع مقدس: بیش‌ترین آمار سنی بین ۱۷ تا ۱۹ ساله، ۴۹۵ شهید ۱۶ ساله، ۴۹۳ شهید ۱۷ و ۱۸ ساله و ۹۰ شهید ۱۹ ساله

ـ استان‌ها: استان اصفهان با ۵۴۳ شهید بیشترین و ایلام با ۱۱ شهید روحانی کم‌ترین شهید روحانی

ـ شهدای روحانی از دوره قاجار تا مشروطه (از سال ۱۲۷۵ تا ۱۲۹۹): هفت نفر

ـ شهدای روحانی دوران حکومت رضاشاه تا ۱۳۴۲: ۱۰ نفر

ـ شهدای روحانی دوران محمدرضا شاه از سال ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷: ۴۰ نفر

ـ شهدای روحانی دفاع مقدس: سه هزار و ۴۱۷ نفر 

ـ بیشترین شهید روحانی در سال ۱۳۶۵ در عملیات کربلای ۴ و ۵ بوده است 

حضور مراجع و روحانیون طراز اول در خط مقدم 

در این اثنا نباید از حضور گسترده مراجع عظام و علمای اعلام در مناطق عملیاتی و بعضاً در خط مقدم جبهه غافل ماند. آیاتی نظیر میرزا آقای تهرانی، سیدرضا بهاءالدینی، علی مشکینی، شهید میراسدالله مدنی، شهید عطاالله اشرفی اصفهانی، شهید محمدصدوقی، محمد امامی کاشانی، محمدرضا مهدوی‌کنی، ائمه جمعه شهرهای آبادان، اهواز،‌ ایلام، گیلانغرب و  ... با حضورشان انگیزه نبرد رزمندگان اسلام را دوچندان می‌کردند.

این حضور عالمانه را که در  قاب دوربین ثبت شده است در ادامه می‌بینید:

آیت‌الله خامنه‌ای و محسن رضایی

آیت‌الله میرزا آقای تهرانی

آیت‌الله بهاءالدینی و شهید صیاد شیرازی

آیت‌الله شهید مدنی

شهید آیت‌الله محمد صدوقی

آیت‌الله فاضل لنکرانی

آیت‌الله حسن‌‌زاده آملی

آیت‌الله مشکینی

آیت‌الله امامی کاشانی و شهید باکری

آیت‌الله جوادی آملی

آیت‌الله واعظ طبسی

آیت‌الله موسوی اردبیلی

آیت‌الله جزایری

شیخ حسین انصاریان و شهید همت

حجت‌ الاسلام قرائتی

انتهای پیام/

Powered By
  BLOGFA.COM